محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
412
خلاصة الحكمة ( فارسى )
ساحِقَة : ( ع . ص ) . تأنيث ساحق . ر . ك - : ساحق . ساعَت : ( ع . ا ) . ساعة . نزد فقها عبارت است از جزئى از زمان . ( كشاف اصطلاحات الفنون ) . پاره اى از روز و شب . مدتى نامعلوم . وقت و زمان نامعين . مدتى از زمان و بيشتر كوتاه . آنى . - ساعت نجومى : به اصطلاح ارباب علم نجوم دو نيم گهرى باشد . ( آنندراج ) . يك حصه از بيست و چهار حصهء شبانه روز كه تسو نيز گويند و هر يك از اين حصه ها را به شصت قسمت ثانوى تقسيم كنند و آن را دقيقه گويند . ( ناظم الاطباء ) . ساق : ( ع . ا ) . قسمتى از پاى كه ميان مچ و زانو است . پاچه . - ساق البقر : پاچهء گاو . ( رياض الادويه ) . طرف پايين هر چيز عموماً . ( شعورى ) . - ساق الشجرة : تنهء درخت مثل شاخ كه آن را به هندى دندى گويند چون ساق گل ها و رياحين و آن غير شاخ است ليكن گاهى به جاى ساق شاخ نيز مستعمل مىشود . ( آنندراج از بهار عجم ) . نزد . پايهء درخت . اصل . ساق گندم و جو . پوز درخت . پوزهء درخت . ميان بيخ تا اول شاخه گاه ور متغافل شوى ز كار ، ببرّند بيخ و درختان و ساق كشتت ، كرمان . سامى : ( ع . ص ) . بلند . ( آنندراج ) . صاحب سموّ . سَبْط : ( ع . مص ) . فروهشته گرديدن موى . ( منتهى الارب ) . استرسال موى و آن ضد جعد است . ( اقرب الموارد ) . سَبْط : ( ع . ص ) . موى فروهشته . نقيض مجعد . ( منتهى الارب ) . ( ا ) . هر درخت كه بر يك اصل و بيخ و شاخههاى بسيار داشته باشد . ( منتهى الارب ) . سَبْط : ( ع . ا ) . فرزندزاده ، خواه اولاد از پسر باشد خواه از دختر . ( آنندراج ) . سَبْعين : ( ع . عدد ، ص ، ا ) . هفتاد . ( آنندراج ) . سَحْج : ( ع . مص ) . خراشيدن و پوست باز كردن . ( منتهى الارب ) . سَحْج : ( ع . ا ) . نوعى از بيمارى روده . ( منتهى الارب ) . بيماريى است كه از خراش روده به هم رسد . ( آنندراج ) . اگر مادهء نزله رطوبتى نرم بود اسهال بلغمى آرد ، اگر گرم و تيز باشد رودهها را بخراشد و سحج و اسهال خون آرد . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . دليل آن باشد كه اسهال كند و به سبب اسهال سحج توليد كند . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . سَحق : ( ع . مص ) . سودن و ساييدن . ( غياث ) . كوفتن يا ريزه ريزه كردن . ( منتهى الارب ) .